AnderSpel - De Gouden Eeuw

intro

De spelers proberen invloed te verwerven op het gebied van handel, kunst en cultuur. Ook de veilingen brengen geld in het laatje. Zodra een speler in de koloniën belandt, kan er geld worden verdiend in de specerijenhandel!

materiaal

spelbord, 60 munten, 2 dobbelstenen, 1 oranje pion, 27 cultuurkaarten, 22 kunstkaarten, 21 handelskaarten, 21 specerijenkaarten, 19 koloniekaarten en voor elke speler: 5 markeerstenen en 6 invloedfiches.

begin

De kaarten worden per kleur geschud en als gedekte trekstapels neergelegd. Het spelbord toont een landkaart van de Lage Landen, onderverdeeld in 10 provincies in 5 kleuren (geel, groen, bruin, blauw en grijs). Linksboven staat een gildentabel met 1 kolom voor elk van de 5 kleuren. Rond het spelbord loopt een provinciespoor. Dit spoor bestaat uit een heleboel provincievelden, 6 Johan de Wit velden en een Willem III veld. De oranje pion (Willem III) wordt op een Johan de Wit veld geplaatst. Willem III geeft aan wie deze beurt inkomsten ontvangen.
De spelers ontvangen een startkapitaal van 10 gulden. Om de beurt plaatsen de spelers een invloedsfiche in hun spelerskleur in een provincie naar keuze. In elke provincie is plaats voor 1 invloedsfiche. Vervolgens plaatsen ze ook twee markeerstenen in 1 of 2 provincies naar keuze. Dit is de startopstelling.

verloop

De Gouden Eeuw wordt gespeeld in de richting van de klok. In zijn beurt werpt de speler de 2 dobbelstenen en plaatst Willem III net zoveel velden verder als het aantal ogen van de worp. Eindigt Willem III op een provincieveld, dan ontvangen de spelers in die provincies inkomsten. De Johan de Wit velden en het Willem III veld leveren inkomsten voor alle spelers.
Vervolgens voert de speler zijn acties uit: vrije acties, speciale acties en veilingen. De speler is vrij in de volgorde waarin hij zijn acties uitvoert.
Vrije acties zijn:

Een eigen markeersteen op de landkaart verplaatsen. Dit kost 1/2 gulden per gepasseerde grens.
Drie markeerstenen in een provincie omruilen voor 1 invloedsfiche.
Een gilde controleren. De speler betaalt het aangegeven bedrag en plaatst een invloedsfiche op het betreffende veld. Om de controle over dat gilde over te nemen, betaalt de speler het bedrag dat boven de liggende invloedsfiche staat. Het bedrag loopt op van 3 tot 10 gulden.

Voor elk eigen invloedsfiche op de landkaart, in een kolonie of in het gilde mag de speler 1 speciale actie uitvoeren. Hij kan een actie op de landkaart ook veilen. Zijn medespelers bieden om de beurt tegen elkaar op tot alle spelers passen. De hoogste bieder betaalt zijn bod aan de veilende speler en voert de actie uit zonder verdere kosten.
Speciale acties zijn:

Groen: de speler plaatst een markeersteen uit zijn voorraad op een provincie. Dit kost 5 gulden. Elke markeersteen op de landkaart levert 1 punt op en elk invloedsfiche 4 punten.
Geel: de speler neemt de bovenste gele handelskaart op hand. Dit kost 3 gulden. De kaart kan worden ingewisseld voor geld (5, 12 of 20 gulden). Soms moet de speler een setje van 2 of 3 kaarten verzamelen voordat deze in geld kunnen worden omgewisseld. Elke 10 gulden levert 1 punt op. Maar de speler kan het geld natuurlijk ook uitgeven!
Bruin: de speler mag de bovenste bruine kunstkaart open voor zich leggen. Dit kost 3 gulden. Met een volgende bruine speciale actie kan de speler zijn portret laten schilderen. Dit kost 1 gulden per keer. Op de kaart staat aangegeven hoeveel keer er moet worden betaald en hoeveel punten dit uiteindelijk oplevert.
Blauw: de speler neemt de bovenste blauwe koloniekaart (schip, kapitein, kanon of vlag (=joker)) op hand. Dit kost 3 gulden. Als de speler een complete set (schip, kapitein, kanon) inlevert, plaatst hij een invloedsfiche op het eerste lege veld in de koloniën. Hier kan de speler specerijen kopen, zie oranje. Dit levert 5 (of 6) punten op.
Oranje: de speler neemt een oranje specerijenkaart op hand. De kosten staan aangegeven bij zijn invloedsfiche in de koloniën. De kaart kan worden ingewisseld voor geld (7, 16 of 27 gulden). Soms moet de speler een setje van 2 of 3 kaarten verzamelen.
Grijs: de speler neemt een grijze cultuurkaart op hand. Dit kan een kolonie-, handel-, kunst-, specerij-, gebouw- , stadhouder- of dobbelsteenkaart zijn. Gebouwenkaarten leveren direct punten op. Een stadhouderkaart geeft extra inkomsten. Met een dobbelsteenkaart mag de speler de worp van de dobbelsteen bepalen.

eind

De speler die als eerste 33 punten heeft verzameld, is de winnaar van het spel.

positief

Het spelmateriaal is prima verzorgd. Natuurlijk is Willem III lekker oranje en kijkt Rembrandt je olijk aan vanaf de kunstkaarten. Ook de tulpenmeisjes ontbreken niet. Jammergenoeg ontbreekt materiaal om de punten mee bij te houden.
Het thema komt terug in de verschillende onderdelen, zij het soms wat geforceerd. Zo moet je eerst de juiste 'uitrusting' verzamelen, voor je uit kan varen naar de West. Maar dan levert de lucratieve specerijenhandel wel veel geld op!
Geld is behoorlijk schaars. Pas tegen het eind van het spel begint het lekker binnen te stromen. Dan barst de strijd echt los: wie heeft het eerst de benodigde punten binnen?

negatief

De geluksfactor schuilt met name in het trekken van een kaart van de dichte stapel. Soms heb je pech en trek je alleen maar kanonnen en geen zeilschepen of kapiteins! Maar het lot kan je ook gunstig gezind zijn en trek je drie prima specerijenkaarten achter elkaar. Met deze som geld kan je heel wat acties uitvoeren.
In een spel met 3 spelers komen er wellicht wat minder veilingen voor. Als 1 medespeler platzak is, levert een veiling niet zoveel op. En je geeft je actie natuurlijk niet voor een schijntje aan je grootste concurrent.
Het spel bevat geen materiaal om de punten bij te houden. Elke speler moet aan het eind van zijn beurt zijn punten vermelden. Houd een notitieblokje bij de hand om dit te noteren. Dat scheelt tijd en frustratie.
Een spel kan aardig lang duren. De doos vermeldt 60 minuten, maar dan moet je stevig doorspelen. Probeer er dus een beetje vaart in te houden.

waardering van andere sites

hall9000

4½ / 6

3½

4½

7 / 9

hall9000 (bezoekers)

4½ / 6

4½

5½

spellengek (Peter Hein)

3 / 5

boardgamegeek

6 / 8

5½

6½

7½

gemiddeld

5 / 10

[toelichting: Elke balk geeft de waardering van een site weer. AnderSpel bijvoorbeeld geeft dit spel een 7.In het laatste gekleurde blokje staat dan ook 7. Hoe breder het blokje, hoe meer spellen een 7 hebben. De lege blokjes aan het eind van de balk geven de hoeveelheid spellen aan die een hogere waardering kregen.]